Reklama

Świadectwa z Sobiboru wkrótce w muzeum

Budowa Muzeum – Miejsca Pamięci na terenie byłego obozu zagłady w Sobiborze (Lubelskie) jest na finiszu.

Aktualizacja: 20.11.2020 11:48 Publikacja: 20.11.2020 11:34

Wystawa stała

Wystawa stała

Foto: Muzeum i Miejsce Pamięci w Sobiborze

Bez wielkiego rozgłosu z powodu zamknięcia muzeów otworzona została wystawa stała na terenie dawnego niemieckiego obozu zagłady w Sobiborze. Zdaniem Jarosława Sellina wiceministra kultury uporządkowania wymaga jeszcze teren wokół nowego pawilonu. Jego zdaniem w Sobiborze możemy mówić o powstaniu nowej placówki muzealnej.

Wystawa „SS-Sonderkommando Sobibor. Niemiecki obóz zagłady 1942–1943" pokazuje realia funkcjonowania niemieckiego obozu zagłady w Sobiborze jako części zakrojonego na szeroką skalę planu eksterminacji ludności żydowskiej w okupowanej przez III Rzeszę Europie. „Celem wystawy jest upamiętnienie i przywrócenie podmiotowości tysiącom – w większości bezimiennych – ofiar z pomocą swoistej archeologii pamięci" – opisują muzealnicy.

Na 16 panelach tematycznych omówione zostały zagadnienia pozwalające zrozumieć historię Zagłady – od założeń narodowosocjalistycznej polityki rasowej i planów eksterminacji Żydów pod kryptonimem „Einsatz Reinhardt", poprzez wysiedlenia i masowe mordy, po szczegóły techniczne funkcjonowania obozu oraz zorganizowanego w październiku 1943 roku powstania więźniów.

Na wystawie pokazane zostały indywidualne losy jej uczestników, przez pryzmat relacji byłych więźniów, miejsc ich pochodzenia, przedstawienia fotografii. Niemal setka zdjęć i dokumentów odtwarza topografię obozu, wygląd znajdujących się na jego terenie zabudowań, pokazuje też twarze sprawców zbrodni i ich ofiar.

Centralną część przestrzeni ekspozycyjnej stanowi dwudziestopięciometrowa gablota. Za szybą zgromadzono ponad 700 obiektów. To głównie rzeczy należące do ofiar: biżuteria, klucze, okulary, fragmenty ubrań, przybory piśmiennicze. W założeniu twórców ekspozycji to muzealne obiekty są podstawą budowania historycznej narracji.

Reklama
Reklama

Ważnym elementem wystawy jest makieta, będąca efektem pracy historyków i archeologów, która możliwie najwierniej odtwarza topografię obozu, dając poczucie namacalnego obcowania z przeszłością.

Na wystawie stałej zaprezentowane zostały obiekty odnalezione w trakcie badań wykopaliskowych, prowadzonych na terenie byłego obozu w latach 2000–2017.

„Wśród tysięcy odnalezionych anonimowych reliktów znajdują się również nieliczne, spersonalizowane drobiazgi o ogromnej wartości emocjonalnej. Jesienią 2017 r. z dołu śmietnikowego nieopodal rampy kolejowej archeolodzy wydobyli wiele obiektów, które Niemcy zakopali podczas likwidacji obozu po powstaniu i ucieczce więźniów w październiku 1943 r. Pomiędzy kawałkami szkieł, cegieł, fragmentami metalowych naczyń i drutów natrafiono na małą, prostokątną blaszkę wyciętą ze srebrnej koperty zegarka kieszonkowego. Po oczyszczeniu powierzchni można było odczytać ręcznie wygrawerowaną dedykację: „Felkowi / Ida Ewa Jola / 1932 r." otoczoną geometrycznym ornamentem. W narożnikach wywiercono niewielkie otwory, przez które prawdopodobnie przewleczona była nitka lub łańcuszek. Ten niepozorny fragment srebrnej blaszki był przypuszczalnie bransoletką, bardzo osobistym prezentem podarowanym komuś, kto stracił życie w Sobiborze" – czytamy na stronie muzeum.

Nowa placówka w Sobiborze powstała z inicjatywy Polski, Holandii, Słowacji i Izraela. Budowa jej siedziby została sfinansowana z dotacji ministerstwa kultury, a koszty wystawy Państwowe Muzeum na Majdanku pokryło ze środków przekazanych przez Republikę Federalną Niemiec.

W Sobiborze w czasie wojny znajdował się jeden z trzech obozów zagłady - obok Treblinki i Bełżca - powstałych w ramach akcji Reinhardt, czyli operacji, mającej na celu wymordowanie całej ludności żydowskiej pozostającej na terenie Generalnego Gubernatorstwa. Według szacunków historyków w Sobiborze zostało zamordowanych ok. 170-180 tysięcy osób, chociaż niektórzy podają też liczbę 250 tysięcy ofiar.

Historia
Artefakty z Auschwitz znów na aukcji w Niemczech. Polski rząd tym razem nie reaguje
Historia
Julia Boyd: Po wojnie nikt nie zapytał Niemców: „Co wyście sobie myśleli?”
Historia
W Kijowie upamiętniono Jerzego Giedroycia
Historia
Pamiątki Pierwszego Narodu wracają do Kanady. Papież Leon XIV zakończył podróż Franciszka
Materiał Promocyjny
Technologie, które dziś zmieniają biznes
Historia
Wielkie Muzeum Egipskie otwarte dla zwiedzających. Po 20 latach budowy
Materiał Promocyjny
Lojalność, która naprawdę się opłaca. Skorzystaj z Circle K extra
Reklama
Reklama
REKLAMA: automatycznie wyświetlimy artykuł za 15 sekund.
Reklama