„Ogałacanie” Dolnego Śląska z dóbr kultury

Fragment książki dr. J. Roberta Kudelskiego „Lista Grundmanna 2. Losy dzieł sztuki na Dolnym Śląsku po zakończeniu II wojny światowej”, która ukazała się nakładem wydawnictwa AD REM. 

2 marca 1945 roku Krajowa Rada Narodowa wydała dekret nr 45, zgodnie z którym „wszelki majątek ruchomy i nieruchomy, który był w posiadaniu państwa niemieckiego, a w chwili wejścia w życie niniejszego dekretu nie został jeszcze objęty [zajęty] przez organa państwowe lub samorządowe, majątek obywateli niemieckich lub osób, które zbiegły do nieprzyjaciela, jest majątkiem porzuconym w rozumieniu niniejszego dekretu”. Ta dyrektywa – warto zaznaczyć, że w momencie jej ogłoszenia w dalszym ciągu trwała wojna – wyznaczyła kierunek działań realizowanych przez przedstawicieli polskiej administracji na terenie tzw. Ziem Odzyskanych. Skala przejmowania „majątku poniemieckiego” była jednak tak duża, że w październiku 1945 roku pełnomocnik Rządu RP na Okręg Administracyjny Dolnego Śląska wysłał do Ministerstwa Oświaty i Ministerstwa Kultury i Sztuki „Zakaz wywozu wartości kulturalnych z terenu Dolnego Śląska”. Dokument zawierał bezpośredni komentarz do działań prowadzonych w tym zakresie przez instytucje centralne.