Uroczyste odsłonięcie muralu odbędzie się 10 października o godz. 9 przy budynku Wronia 43, w pobliżu Krochmalnej na warszawskiej Woli. Mural powstał w oparciu o projekt przygotowany przez Wiktorię Słabicką, studentkę Politechniki Krakowskiej. Wygrała ona konkurs ogłoszony przez Zakład Gospodarowania Nieruchomościami w dzielnicy Wola m.st. Warszawa.
„Mural jest hołdem dla wszystkich pokoleń członków NZS – tych którzy zapisali się w historii, i tych, którzy każdego dnia piszą jej kolejne rozdziały” – wskazują organizatorzy. „Spotkajmy się przy muralu i wspólnie upamiętnijmy wszystkich, którzy przez 45 lat tworzyli i tworzą historię NZS!” – apelują
Uroczystości rocznicowe NZS na warszawskiej Woli
Oficjalne odsłonięcie muralu zorganizowane zostanie przy współpracy Wolskiego Centrum Kultury i Dzielnicy Wola m.st. Warszawy. Tego dnia nastąpi przecięcie wstęgi, głos zabiorą także działacze tej niezależnej organizacji studenckiej. Następnie odbędzie się „Spotkanie przy kawie przyjaciół NZS” w Wolskim Centrum Kultury.
W planach jest panel historyczny, w którym wezmą udział członkowie NZS-u. Wśród zaproszonych przez organizatorów są m.in. Jarosław Guzy, Marcin Waryszak, Andrzej Radke, Przemysław Klukowski. „Głównym tematem będą porównania międzypokoleniowe mające na celu pokazanie zmiany mentalności studentów, ich potrzeby i formy zaangażowania od lat 80. po współczesność” – zapowiadają organizatorzy panelu.
Czytaj więcej
Dzisiaj 31 sierpnia, dzień, który powinien być obchodzony jako nasze polskie święto pracy. Dzień, kiedy zaczęła się wolność.
22 września 1980 r. w wyniku sierpniowych strajków studenci z całej Polski zdecydowali się powołać do życia Niezależne Zrzeszenie Studentów. Władze komunistyczne zgodziły się na rejestrację NZS dopiero 17 lutego 1981 r.
Przez cały rok z tej okazji w całym kraju odbywają się wydarzenia rocznicowe. Pisaliśmy o tym w „Rzeczpospolitej”. W listopadzie NZS UMCS w Lublinie planuje prace nad muralem, który zostanie zlokalizowany w pobliżu uczelni. Zaś NZS AGH spotkanie z alumnami z okresu powołania organizacji na tej krakowskiej uczelni technicznej. Organizacja uczelniana NZS SGH niebawem planuje uroczyste zakopanie kapsuły czasu, posadzenie drzewa pamiątkowego, ustawienie kamienia z grawerem nad kapsułą oraz wydanie broszury NZS. W styczniu 2026 r. przedstawiciele NZS UAM w Poznaniu planują odsłonięcie tablicy upamiętniającej studencką okupację budynku dawnego Komitetu Wojewódzkiego PZPR w Poznaniu z 17-18 stycznia 1980 r.
Historia Niezależnego Zrzeszenia Studentów
We wrześniu 1980 r., czyli po podpisaniu Porozumień Sierpniowych w Stoczni Gdańskiej, na Politechnice Warszawskiej spotkali się przedstawiciele grup studenckich w celu omówienia powołania uczelnianego odpowiednika związkowej Solidarności. Miesiąc później Zjazd Delegatów Komitetów Założycielskich Niezależnych Organizacji Studenckich zdecydował o powstaniu NZS.
20 października 1980 r. Ogólnopolski Komitet Założycielski złożył w Sądzie Wojewódzkim w Warszawie wniosek o rejestrację NZS, ale 13 listopada 1980 r. sąd odrzucił ten wniosek. W odpowiedzi studenci rozpoczęli akcje protestacyjne na uczelniach. W efekcie tych nacisków ówczesny minister nauki, szkolnictwa wyższego i techniki prof. Janusz Górski 17 lutego 1981 r. podjął decyzję o rejestracji Niezależnego Zrzeszenia Studentów.
Czytaj więcej
Kolejna rocznica porozumień sierpniowych upłynęła, jak zawsze, w myśl utartych rytuałów, zza których trudno dostrzec głębszą prawdę o tamtych wydar...
Studenci wywalczyli nie tylko możliwość rejestracji NZS, ale też autonomię i swobodę programową uczelni, zniesienie cenzury w wydawnictwach naukowych, zmianę organizacji szkolenia wojskowego, przywrócenie na uczelnie pracowników naukowych zwolnionych z powodów politycznych. W kwietniu 1981 r. w Krakowie odbył się I Zjazd NZS, w czasie którego wybrano Krajową Komisję Koordynacyjną, a Jarosław Guzy został przewodniczącym organizacji. Wiosną 1981 r. struktury NZS powstały na wszystkich uczelniach w kraju. Zrzeszenie liczyło wtedy ok. 80 tys. członków.
Po wprowadzeniu stanu wojennego przez ekipę Wojciecha Jaruzelskiego związek został zdelegalizowany, a wielu działaczy studenckich internowano. Organizacja przeszła do działalności podziemnej. Przełom nastąpił w 1988 r., gdy Zjazd NZS doprowadził do konsolidacji organizacji, ale dopiero we wrześniu 1989 r., czyli po utworzeniu rządu Tadeusza Mazowieckiego, ponownie zalegalizowano zrzeszenie.
„Rzeczpospolita” ma patronat nad wydarzeniami
