Reklama

Strzelecka - kolejne miejsce kaźni Polaków

IPN sprawdzi, czy w dawnej siedzibie NKWD na warszawskiej Pradze potajemnie grzebano ofiary zbrodni.

Aktualizacja: 29.08.2015 00:34 Publikacja: 27.08.2015 21:05

Historycy IPN ustalili już ponad 50 miejsc w stolicy, gdzie znajdowały się sowieckie i ubeckie katow

Historycy IPN ustalili już ponad 50 miejsc w stolicy, gdzie znajdowały się sowieckie i ubeckie katownie. Większość mieściła się na Pradze, bo dzielnica nie była zniszczona w czasie powstania. Głównym miejscem egzekucji było więzienie przy ul. 11 Listopada.

Foto: Rzeczpospolita

W budynku przy ul. Strzeleckiej 8 w Warszawie w latach 1944–1945 mieściła się kwatera NKWD, a później areszt Urzędu Bezpieczeństwa. W piwnicach więziono żołnierzy podziemia niepodległościowego. Do dzisiaj na drzwiach cel i ceglanych ścianach zachowały się napisy wykonane przez więźniów.

Niedawno zespół historyków z IPN, którym kieruje prof. Krzysztof Szwagrzyk, zdecydował się na przebadanie okolic budynku za pomocą georadaru. Urządzenie wykazało pewne anomalie struktury gleby.

– Nie daje ono odpowiedzi na pytanie, czy znajdują się tam szczątki, ale wymaga to sprawdzenia – tłumaczy dr Tomasz Łabuszewski, historyk z warszawskiego oddziału IPN.

A prof. Szwagrzyk dodaje, że prace ziemne zostaną przeprowadzone jeszcze jesienią. Archeolodzy sprawdzą teren wokół dawnych garaży, przebadają też miejsce po latrynie, która stała na podwórku posesji, oraz piwnice budynku. W tym areszcie przetrzymywano w sierpniu 1945 r. m.in. powstańca Jerzego Sienkiewicza, ps. Rudy. Rok temu opowiadał on „Rzeczpospolitej" o warunkach tam panujących.

– Cela miała może trzy na trzy metry. Ściany z surowej cegły. Posadzka betonowa, na niej węglowy miał i snopki słomy. Były w niej miliony pcheł. Całą dobę świeciła się żarówka 25-watowa. Nie było mycia, pamiętam straszny głód – wspominał zmarły w sierpniu 2014 r. Sienkiewicz.

Dlaczego IPN zdecydował się na poszukiwania przy Strzeleckiej?

– Są relacje, z których wynika, że na terenie tego budynku mogły być wykonywane egzekucje, ale nie jest to potwierdzone – wyjaśnia dr Łabuszewski.

Reklama
Reklama

W archiwum IPN znajduje się np. raport siatki wywiadowczej Obszaru Centralnego Delegatury Sił Zbrojnych na Kraj z sierpnia 1945 r., w którym czytamy: „W Warszawie na Strzeleckiej codziennie od trzech tygodni dokonywane są egzekucje na członkach AK. O godz. 3–4 rano wiesza się siedmiu–ośmiu skazańców. Niezależnie od tego, tyluż więźniów rozstrzeliwuje się w piwnicach. Przed śmiercią stosowane są najpotworniejsze tortury".

– Głównym miejscem, gdzie wykonywano wyroki śmierci na Pradze, było więzienie karno-śledcze przy ul. 11 listopada. Jeżeli na Strzeleckiej dochodziło do egzekucji, to rzadko, bardziej prawdopodobne jest, że mogły tam być chowane ofiary bardzo brutalnych przesłuchań – uważa dr Łabuszewski.

Od kilku miesięcy IPN tworzy katalog miejsc, gdzie w czasie wojny rezydowali przedstawiciele sowieckich i polskich służb specjalnych. Np. przy ul. Otwockiej 3 mieściły się komenda wojskowa oraz trybunał wojskowy wraz z siedzibą prokuratury Armii Czerwonej. Dowództwo Armii Czerwonej ulokowane było też w pobliskich kamienicach przy ul. Kawęczyńskiej 12, Jagiellońskiej 17 oraz Targowej 76.

Naukowcy opublikują wyniki swoich badań w publikacji „Czerwona mapa Warszawy".

Historia
Agentka, której ufał Canaris. Niezwykła historia Haliny Szymańskiej
Historia
Skafandry, które zmieniły świat. Nowy skarb trafił do polskiego muzeum
Historia
Ministerstwo kultury nie chce kolejnego muzeum o zbrodni pomorskiej
Historia
Artefakty z Auschwitz znów na aukcji w Niemczech. Polski rząd tym razem nie reaguje
Reklama
Reklama
REKLAMA: automatycznie wyświetlimy artykuł za 15 sekund.
Reklama
Reklama