Reklama

Koalicja ratuje cmentarze Żydów

Ponad 10 tysięcy wolontariuszy zaangażowało się w akcje porządkowania nekropolii żydowskich. Koordynowała je Koalicja Opiekunów Cmentarzy Żydowskich.

Publikacja: 15.12.2021 18:56

Koalicja ratuje cmentarze Żydów

Foto: Fotorzepa, Tomasz Nowak

Od marca, gdy powstała koalicja, w 200 akcjach wolontariackich w całej Polsce zostało uporządkowanych prawie 100 takich dawnych cmentarzy. Koalicja zrzesza organizacje, instytucje i osoby prywatne, które zajmują się ich ratowaniem.

– Sprzątają, remontują i odnawiają nagrobki, odczytują napisy i je inwentaryzują. Celem koalicji jest zachowanie pamięci o wielokulturowej Polsce dla przyszłych pokoleń – podkreśla dr Michał Laszczkowski, jeden z inicjatorów powstania koalicji, prezes Fundacji Dziedzictwa Kulturowego.

W dzisiejszych granicach Polski przed wojną istniało 1200 żydowskich cmentarzy. Do dzisiaj przetrwało około 800. – Mimo ochrony prawnej cmentarze potrzebują stałej opieki, której nie może zapewnić niewielka społeczność żydowska. Dlatego tworzona jest sieć społecznych opiekunów – wyjaśnia.

Czytaj więcej

Pamięć o Polsce różnorodnej

Dodaje, że najmłodszy uczestnik akcji miał 4 lata, a najstarszy ponad 90. Najwięcej działań odbyło się w Łodzi. – Tadeusz Ołubek, kurator sądowy, od czterech lat niemal co tydzień gromadzi skazanych na prace społeczne i sukcesywnie oczyszcza z dzikich drzew i krzewów tę największą nekropolię żydowską w Polsce. 45-hektarowy cmentarz jest już prawie całkowicie oczyszczony. Tadeusz Ołubek prowadzi także działania edukacyjne, ucząc o żydowskiej historii Łodzi. W 2021 r. zorganizował ponad 40 akcji – opisuje dr Laszkowski.

Reklama
Reklama

Na cmentarzu żydowskim w Polsce – w Warszawie przy ul. Okopowej – odbyło się 27 akcji. Wzięło w nich udział łącznie 600 osób, przeważnie uczniów warszawskich szkół. W niemal każdą niedzielę oczyszczali kwatery cmentarza z liści i ziemi, odsłaniając nagrobki, często o dużej wartości historycznej.

Najwięcej akcji wolontariackich na lokalnych cmentarzach miało miejsce na Górnym Śląsku. – Odbywały się one dzięki aktywności Sławka Pastuszki, który przy wsparciu Koalicji Opiekunów Cmentarzy Żydowskich w Polsce przekonał kilkunastu burmistrzów do zaangażowania się w porządkowanie cmentarzy w swoich miastach. W czterech akcjach porządkowania cmentarza żydowskiego w Katowicach wzięło udział ponad 600 osób, głównie, choć nie tylko, uczniów katowickich szkół – dodaje Laszczkowski.

Prace wolontariackie odbywały się też m.in. w Sieniawie, Tarnowskich Górach, Świdwinie, Brzesku, Mysłowicach, Cieszynie, Wieliczce, Staszowie, Nowym Żmigrodzie, Sokołowie Małopolskim, Suchowoli, Głogówku, Jaśle, Nowym Targu, Kielcach, Mielcu, Łomży.

– Opiekunowie cmentarzy to ludzie z różnych środowisk – lokalni aktywiści, emeryci, uczniowie, harcerze, sąsiedzi, a czasem zwykli ludzie, którzy nie godzą się na niepamięć. Wśród uczestników akcji często można było usłyszeć, że dziedzictwo żydowskie w Polsce to element polskiego dziedzictwa – ich dziedzictwa. I to właśnie jest siłą napędową większości działań. Opiekunowie traktują swoją pracę jako pracę dla samych siebie, własnej tożsamości i budowania świadomości wielokulturowej historii Polski – podkreśla dr Laszczkowski.

Koalicja liczy kilkadziesiąt organizacji i samorządów, np. Stowarzyszenie Lokalni Patrioci Gmina Małogoszcz. Ambasadorem koalicji jest prof. Roald Hoffmann, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie chemii z 1981 r., który urodził się przed wojną w Złoczowie (obecnie na Ukrainie).

Historia
Agentka, której ufał Canaris. Niezwykła historia Haliny Szymańskiej
Historia
Skafandry, które zmieniły świat. Nowy skarb trafił do polskiego muzeum
Historia
Ministerstwo kultury nie chce kolejnego muzeum o zbrodni pomorskiej
Historia
Artefakty z Auschwitz znów na aukcji w Niemczech. Polski rząd tym razem nie reaguje
Historia
Julia Boyd: Po wojnie nikt nie zapytał Niemców: „Co wyście sobie myśleli?”
Reklama
Reklama
REKLAMA: automatycznie wyświetlimy artykuł za 15 sekund.
Reklama