Odtrutka na Grossa

Richard C. Lukas

"Zapomniany Holokaust"

Rebis

W rankingu na książkę wzbudzającą największe kontrowersje zajęłaby jednak bez wątpienia miejsce pierwsze. „Zapomniany Holokaust", kiedy po raz pierwszy ukazał się w Ameryce w roku 1986, wywołał bowiem burzę.

Autor był odsądzany od czci i wiary. Zarzucano mu nacjonalizm, szowinizm, antysemityzm. Przestano go zapraszać na wykłady, duża część środowiska naukowego całkowicie się od niego odcięła. Prasa albo pisała o jego książce w sposób skrajnie krytyczny, albo pomijała ją demonstracyjnym milczeniem. Cóż takiego strasznego napisał profesor Lukas? Jaką popełnił zbrodnię? Napisał, że podczas II wojny światowej nie tylko Żydzi cierpieli. Napisał, że cierpieli również Polacy.

„Zapomniany Holokaust" doczekał się wreszcie porządnego polskiego wydania i książkę tę powinien przeczytać każdy. To bowiem nie tylko znakomicie napisana opowieść o tragicznych losach Polaków podczas ostatniej wojny, ale także odtrutka na niemądre tezy Jana Tomasza Grossa. Lukas, posiłkując się imponującą bazą źródłową, udowadnia bowiem, że zarzuty wysuwane wobec Polaków z czasów wojny są niepoważne.

Właśnie dlatego jego książka spotkała się z taką histeryczną reakcją. Amerykańscy historycy Holokaustu z góry zakładają bowiem, że Żydzi byli narodem wyłącznie ofiar. A Polacy byli narodem antysemitów i współsprawców Holokaustu. Z tezą tą dyskutować nie wolno.

„Niestety nie da się bez zdenerwowania czytać większości książek na temat Holokaustu" – pisze Lukas. „Dominujący w tej dziedzinie historycy żydowscy zajęci głównie straszliwym dramatem własnego narodu, rzadko, jeśli w ogóle, zdobywają się na bezstronną ocenę własnych uprzedzeń wobec Polaków i apologii w stosunku do innych Żydów. Efektem tego jest tendencyjność, która bardziej przypomina propagandę niż pisanie historii".