Reklama

Niezapomniani cichociemni

75 lat temu miał miejsce pierwszy udany desant cichociemnych. W kraju upamiętni ich seria wydarzeń.
20 sierpnia 1942 roku gen. Sikorski w ośrodku cichociemnych w Audley End

20 sierpnia 1942 roku gen. Sikorski w ośrodku cichociemnych w Audley End

Foto: Domena publiczna

Uchwałą Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej rok 2016 został ustanowiony Rokiem Cichociemnych. 13 lutego gmina Dębowiec (Śląskie) organizuje uroczystości upamiętniające rocznicę pierwszego zrzutu. Odbędzie się w miejscu, gdzie wylądowała pierwsza trójka tych żołnierzy.

Pierwsi cichociemni zostali zrzuceni na tereny okupowane przez Niemców w nocy z 15 na 16 lutego 1941 roku w okolice Dębowca koło Cieszyna w Beskidach. „Idziecie jako straż przednia do kraju. Macie udowodnić, że łączność z Polską jest w naszych warunkach możliwa" – żegnał skoczków gen. Władysław Sikorski.

Do kraju zostali zrzuceni: mjr Stanisław Kostka-Krzymowski, rtm. Józef Gabriel Zabielski ps. Żbik i kurier MSW Czesław Raczkowski. Niemcy po znalezieniu porzuconych przez nich spadochronów wyznaczyli nagrodę w wysokości 50 tys. marek za ich schwytanie lub udzielenie informacji o spadochroniarzach.

Major Kostka-Krzymowski walczył później w okręgu Radom – Kielce AK. Zabielski dotarł do Warszawy i dostał przydział do III okręgu AK Kielce. Raczkowski został aresztowany w Wadowicach, z więzienia wykupiła go grupa partyzantów z Batalionów Chłopskich.

W planie uroczystości w Dębowcu są m.in. skoki spadochronowe oraz rekonstrukcja historyczna przywitania cichociemnych przez mieszkańców. Wezmą w nich udział członkowie rodzin skoczków oraz żołnierze wojsk specjalnych, którzy nawiązują do tradycji tej formacji.

Reklama
Reklama

W ramach upamiętnienia tego wydarzenia odbywa się właśnie nietypowa akcja, której celem jest wsparcie idei budowy pomnika Armii Krajowej w Krakowie. Na stronie PopieramAK.pl ruszyła budowa wirtualnego pomnika o nazwie „Wstęga Pamięci". Można wybrać pseudonim i wpisać swoje dane, organizatorzy liczą, że do 16 lutego do godz. 2 (to godzina pierwszego skoku cichociemnych) w akcji weźmie udział ok. 350 tys. osób, tylu żołnierzy liczyły Polskie Siły Zbrojne.

W czasie obchodów Roku Cichociemnych zaplanowany jest m.in. uroczysty koncert w Filharmonii Narodowej – 22 lutego, seminarium naukowe w Senacie RP – 13 maja, I Warszawski Bieg Cichociemnych – 14 maja.

Do grudnia 1944 roku drogą lotniczą przerzucono do okupowanej Polski 316 żołnierzy, w tym jedną kobietę. Wśród cichociemnych byli gen. dyw. Tadeusz Kossakowski, gen. Leopold Okulicki „Niedźwiadek", Jan Nowak-Jeziorański, mjr Jan Piwnik „Ponury", a także Elżbieta Zawacka, kurierka Komendy Głównej Armii Krajowej.

Cichociemni prowadzili w okupowanym kraju działalność dywersyjno-sabotażową oraz wywiadowczą. W czasie wojny zginęło ich 103, w tym dziewięciu podczas lotu lub skoku, 84 w walce lub zostało zamordowanych przez gestapo, dziesięciu zażyło truciznę po aresztowaniu. 91 walczyło w powstaniu warszawskim. Po wojnie dziewięciu zamordowali komuniści.

Obecnie bohaterskie tradycje dziedziczy Jednostka Wojskowa GROM. Imię Cichociemnych Spadochroniarzy Armii Krajowej nadano jej w sierpniu 1995 roku.

Żołnierze jednostki otaczali opieką żyjących skoczków. Dzisiaj z tej grupy został tylko kpt. Aleksander Tarnawski „Upłaz", instruktor dywersji i sabotażu (ukończył 95 lat). 7 września 2014 roku kapitan Tarnawski wykonał skok spadochronowy w tandemie i w asyście żołnierzy GROM.

Historia
Agentka, której ufał Canaris. Niezwykła historia Haliny Szymańskiej
Materiał Promocyjny
Jak zostać franczyzobiorcą McDonald’s?
Materiał Promocyjny
OTOMOTO rewolucjonizuje dodawanie ogłoszeń
Historia
Skafandry, które zmieniły świat. Nowy skarb trafił do polskiego muzeum
Historia
Ministerstwo kultury nie chce kolejnego muzeum o zbrodni pomorskiej
Historia
Artefakty z Auschwitz znów na aukcji w Niemczech. Polski rząd tym razem nie reaguje
Promowane treści
Reklama
Reklama
REKLAMA: automatycznie wyświetlimy artykuł za 15 sekund.
Reklama
Reklama