Plenerowy pokaz poświęcony jest Polskiemu Państwu Podziemnemu, żołnierzom Armii Krajowej i różnorodnym formom konspiracji oraz walce z dwoma okupantami – Niemcami i Sowietami - podczas II wojny światowej. Fotograficzno-dokumentalna opowieść zaczyna się we wrześniu 1939 roku. Przypomina m.in. dramatyczną obronę Warszawy i dołączenie do agresji na Polskę 17 września Związku Sowieckiego.
Już w czasie walk wrześniowych rozpoczęła się działalność konspiracyjna w różnych miejscach kraju. 27 września w oblężonej przez Niemców Warszawie powstała Służba Zwycięstwu Polski, która stała się ośrodkiem kierowniczym. Wkrótce przekształciła się w Związek Walki Zbrojnej, a on z kolei w 1942 w Armię Krajową. Obok struktur wojskowych, powstawały konspiracyjne władze cywilne i organizacje polityczne. Jednocześnie na uchodźstwie, początkowo we Francji, potem w Wielkiej Brytanii, działał rząd RP, kierujący walką podziemną w kraju. Jedno ze zdjęć, na którym Władysław Sikorski, Naczelny Wódz polskiej armii, spotyka się w Wielkiej Brytanii z Winstonem Churchillem i Charlesem de Gaullem, świadczy o międzynarodowym uznaniu dla emigracyjnego rządu i jego aktywnym udziale w koalicji antyhitlerowskiej.
Archiwalne zdjęcia i dokumenty koncentrują się jednak przede wszystkim na walce podziemnej na terenie kraju. Pokazują akcje dywersyjne i partyzantkę, podziemny wymiar sprawiedliwości, nauczanie na tajnych kompletach, a także ratowanie dóbr kultury narodowej. Oglądamy m.in. żołnierzy oddziału dywersyjnego AK, przygotowujących ładunki wybuchowe do wysadzenia torów kolejowych oraz raporty wywiadowcze, przekazywane przez AK aliantom (o nowych typach broni, jak np. rakiety V-2, ruchach wojsk niemieckich, bazach itd.). I fotografie oddziałów partyzanckich z najbardziej aktywnych terenów, jak Kielecczyzna, gdzie działało zgrupowanie AK, dowodzone przez cichociemnego, porucznika Jana Piwnika.
Otwarcie wystawy „Polska Walcząca" w Katowicach
29 lipca 2014 r. o godz. 12.00 w Katowicach przy ul. Mariackiej (plac przed kościołem Mariackim) odbędzie się otwarcie wystawy plenerowej „Polska Walcząca".
Niektóre ze zdjęć prezentowane są po raz pierwszy, jak choćby to przedstawiające żołnierzy Armii Krajowej triumfujących na pl. Katedralnym w Wilnie po wyzwoleniu Wilna z rąk niemieckich (13 - 15 lipca 1944), zanim zostali rozbrojeni przez Sowietów.
Z przełomowych wydarzeń 1944 r. jest też akcja „Burza" Armii Krajowej i Powstanie Warszawskie. Na wystawie znajdą się też portrety wybranych bohaterów, w tym Żołnierzy Wyklętych, którzy kontynuowali walkę o niepodległość Polski, stawiając opór komunistycznej dyktaturze.
Wystawa jest częścią ogólnopolskiego projektu wystawienniczego IPN z okazji 75 rocznicy wybuchu II wojny światowej i 70 Powstania Warszawskiego. Obejmuje on równoległe edycje regionalne ekspozycji „ Polska Walcząca", przygotowane przez Oddziałowe Biura Edukacji Publicznej IPN w Białymstoku, Gdańsku, Katowicach, Lublinie, Łodzi, Rzeszowie, Szczecinie, Zielonej Górze, Poznaniu, Wrocławiu, Bydgoszczy,
16-17 października warszawskiej prezentacji towarzyszyć będzie na Zamku Królewskim konferencja naukowa „Fenomen Polskiego Państwa Podziemnego" .
Monika Kuc
Wystawa na Zamku Królewskim czynna do 26 października
