Współtwórcą projektu placówki jest Muzeum Historii Polski. Jej otwarcie połączone zostało z obchodami 77. rocznicy wyzwolenia Bredy przez żołnierzy gen. Maczka.
Dyrektor Muzeum Historii Polski Robert Kostro przypomniał, że bohaterowie bitwy pod Bredą odeszli, ale pamięć o gen. Maczku i 1. Dywizji Pancernej wciąż jest w Bredzie żywa.
– Pielęgnowana jest przez drugie i trzecie pokolenie, przez tych, którzy o wojnie i wyzwoleniu wiedzą od swoich rodziców i dziadków – dodał.
To właśnie potomkowie żołnierzy generała byli inicjatorami utworzenia Memoriału. Warto przypomnieć, że ok. 300 polskich żołnierzy po zakończeniu wojny osiedliło się w tym mieście.
Z kolei burmistrz Bredy Paul Depla uważa, że celem tej placówki jest, aby „pamiętać, czcić, ale także edukować".
Czytaj więcej
Holendrzy wciąż szukają inspiracji w historii wyzwolenia swojego kraju i w pamięci o wyzwolicielach
Centralnym miejscem muzeum jest multimedialna instalacja o wymiarach 3 na 9 metrów, która prezentuje losy żołnierzy. Animacje zostały uzupełnione filmami, z których część wcześniej nie była publikowana, a także zdjęciami z archiwów rodzinnych. To największa tego typu instalacja w Holandii. Całość została opracowana w trzech wersjach językowych: niderlandzkiej, angielskiej i polskiej.
Dużą część ściany zajmuje mapa Europy, na której są wyświetlane animacje opowiadające o losach żołnierzy 1. Dywizji Pancernej: Jana Buli, Stanisława Dancewicza, Kazimierza Matejczyka, Ludwika Staszka oraz Władysława Kohutnickiego. Wszyscy osiedlili się po wojnie w Bredzie i jak gen. Maczek zostali tam pochowani.
Muzeum to nowoczesny przeszklony pawilon znajdujący się obok polskiego cmentarza wojskowego, na którym pochowany jest dowódca wraz z towarzyszami broni. Wewnątrz pawilonu o powierzchni 500 metrów kwadratowych oprócz interaktywnej ściany znajduje się część edukacyjna i kinowa. Przez ściany obiektu zwiedzający mogą zobaczyć amerykański czołg Sherman.
Projekt został zrealizowany we współpracy z Fundacją Breda–Polen 1939–1945, która odpowiadała za rozpoczętą w maju 2019 roku budowę siedziby muzeum, oraz z miastem Breda. Inicjatorem powstania muzeum był m.in. Frans Ruczynski, przewodniczący Fundacji Muzeum Generała Maczka, syn żołnierza, który służył u generała. Inicjatywy te zostały dofinansowane przez polskie Ministerstwo Kultury.
Prace nad wystawą stałą trwały do połowy 2020 roku. Wcześniejsze odsłonięcie ściany multimedialnej uniemożliwiła pandemia.
Instalacja została zrealizowana w ramach międzynarodowego projektu Muzeum Historii Polski przybliżającego historię 1. Dywizji Pancernej. Częścią projektu jest wystawa mobilna, która była prezentowana m.in. w Warszawie, Bredzie, Wrocławiu i Gdyni. Powstała także wystawa internetowa „Czarne Diabły" oraz dwa filmy: dokument w reżyserii Rafała Geremka „Niepokonany. Opowieść o generale Stanisławie Maczku" i miniatura Agaty Mianowskiej „Marian na wojnie. Animowana historia Mariana Walentynowicza".
