Wystawy, prezentacja okolicznościowego znaczka pocztowego i monety oraz koncert zespołu Perfect znalazły się w programie obchodów 30. rocznicy strajków studenckich i rejestracji Niezależnego Zrzeszenia Studentów.

– Strajki zaczęły się od Uniwersytetu Łódzkiego, a potem włączyły się inne szkoły wyższe – opowiada Wiesław Maciejewski, wówczas student Uniwersytetu Łódzkiego i uczestnik strajku.

Studenci domagali się m.in. niezależności uczelni i swobodnego wyboru przedmiotów. Wśród postulatów ogólnospołecznych znalazły się żądania ograniczenia cenzury, zaprzestania represji wobec opozycji, niezawisłości wymiaru sprawiedliwości i nowych podręczników historii.

Jednym z najważniejszych postulatów było zarejestrowanie NZS. – Ten strajk był kluczowy. Determinacja studentów olbrzymia. Nie dali się złamać przez niemal miesiąc. W końcu władze musiały ustąpić i zgodziły się na rejestrację – mówi Jarosław Guzy, pierwszy szef NZS.

Strajk okupacyjny łódzkich studentów rozpoczął się 21 stycznia 1981 r. i trwał do 18 lutego. Szacuje się, że wzięło w nim udział 8 – 10 tys. studentów wszystkich łódzkich uczelni. – To było wielkie święto wolności. Ludzie z Warszawy przywieźli nam wtedy literaturę, która w Łodzi była trudno dostępna. Od razu powstały sklepiki, gdzie te książki sprzedawano. Był pełny obrót wolnym słowem – wspomina Maciejewski.

Jarosław Guzy protestował na UJ. – Jeździliśmy też do Łodzi, by wspomagać naszych kolegów.

Dzień po zarejestrowaniu NZS 18 lutego podpisano porozumienia łódzkie, które zakończyły strajk.

Główne obchody rocznicy odbędą się w Łodzi 18 i 19 lutego. Nie obyło się bez kontrowersji. Pierwotnie chciał je zorganizować NZS Regionu Łódzkiego i Stowarzyszenie Niezależni RP, ale Zarząd Krajowy NZS odebrał im do tego prawo. Przewodniczący Zrzeszenia Jakub Michalis twierdzi, że nie został na czas poinformowany o szczegółach wydarzenia i wnioskach o dofinansowanie imprez.

– Nie do końca tak było – mówi Grzegorz Dębowski z NZS RŁ. – Ale nie ma już co do tego wracać, konflikt został zażegnany i odbędą się wspólne obchody.

Ostatecznie zorganizują je Uniwersytet Łódzki i miasto.