Na 100 hektarach Ossowa

W okolicach Ossowa 14 sierpnia 1920 roku maszerujące już blisko 700 kilometrów na zachód bolszewickie oddziały po raz pierwszy zostały zatrzymane przez Polaków i zmuszone do odwrotu. To tu na polu bitwy poległ charyzmatyczny kapelan polskich żołnierzy – ks. Ignacy Skorupka. Bitwa w okolicach Wołomina była tylko epizodem całej kampanii, która do historii przeszła jako Bitwa Warszawska czy Cud nad Wisłą.

[srodtytul]Czas przygotowań[/srodtytul]

Pola ossowskie – jako symboliczne miejsce – wybrano na centrum wielkiego projektu: „Ossów – Wrota Bitwy Warszawskiej 1920 roku”.

Pierwszy formalny ruch – przyjęcie odpowiedniej uchwały i podpisanie porozumienia – został już wykonany z inicjatywy samorządu trzech gmin – Wołomina, Zielonki i Kobyłki, oraz powiatu wołomińskiego. Teraz trwa kompletowanie dokumentacji, porządkowanie spraw własnościowych do gruntu, czyli wielkie przygotowania. Inwestycja ma być gotowa dopiero na 100. rocznicę Bitwy Warszawskiej, czyli w 2020 roku.

– Sama budowa rozpocznie się najprawdopodobniej ok. 2015 roku. Więc mamy jeszcze sporo czasu, ale etap przygotowań i inżynierii finansowej trwa zawsze najdłużej – przyznaje burmistrz Wołomina Jerzy Mikulski. Należy on do urzędników pozytywnie zakręconych tym projektem. Udało mu się też entuzjazmem zarazić grono współpracowników.

– Park kulturowy to nowatorska forma ochrony całego terenu, jego wartości historycznej, krajobrazowej, a nawet socjologicznej – mówi architekt Andrzej Ptaszyński z Urzędu Miejskiego w Wołominie, jeden z pomysłodawców utworzenia parku. – To także szansa na ożywienie tego terenu nie tylko w dniach obchodów rocznicowych, ale także poza nimi. Parki kulturowe pozwalają na zachowanie architektury, układów urbanistycznych i wytworów techniki oraz cennych form przyrodniczych.

Sercem całego założenia parkowego będzie Centrum Edukacyjno-Informacyjne z muzeum, filmoteką, zapleczem noclegowym i magazynami dokumentacji. Cały kompleks znajdzie się w pobliżu skrzyżowania głównej drogi z ulicą prowadzącą na cmentarz wojenny pod lasem.

[srodtytul]Nowoczesne podejście do muzeum[/srodtytul]

Nad projektem czuwa Mirosław Nizio – uważany za jednego z najlepszych obecnie w Polsce projektantów muzeów. Debiutował ekspozycją Muzeum Powstania Warszawskiego, dziś ma za sobą także realizacje Inter-aktywnego Centrum Nauki w Łodzi, Kamiennego Piekła w obozie Gross-Rosen czy projekt mauzoleum pacyfikacji polskiej wsi w Michniowie. Większość z nich łączy temat – polska historia.

[wyimek]Ważne, by ekspozycji patronował duch wielkiego zwycięstwa. I by użyć nowoczesnych środków muzealnych[/wyimek]

Jego nazwisko i dotychczasowe realizacje pozwalają ufać, że na nieuczęszczane dziś przez turystów tereny za kilka lat mogą przyjeżdżać tłumy zwabione sposobem pokazania kolejnego ważnego wydarzenia w polskiej, ale i europejskiej historii.

– Wrota Bitwy Warszawskiej to rzeczywiście kolejne duże wyzwanie. Ważne, by ekspozycji patronował duch wielkiego zwycięstwa, które tu miało miejsce. I by jego znaczenie i atmosferę wyeksponować za pomocą nowoczesnych środków muzealnych – mówi Mirosław Nizio.

Obok prostych elementów dźwięków, światła, filmu i tradycyjnych eksponatów można wykorzystać nowoczesne techniki komputerowe, np. dźwiękowe szyby czy panele dotykowe, które przyciągają zwłaszcza młodych ludzi. Zaprojektowane przez Nizio Design International obiekty to trzy gigantyczne podłużne bryły z częściowo oszklonymi elewacjami, skierowane lekko ku górze, przypominające działa. Takie uniesione platformy ułatwiają z jednej strony pokazy na wielkich ekranach, które będzie można oglądać z ziemi. A z drugiej strony stanowią świetny taras widokowy do oglądania rekonstrukcji bitew, rozgrywających się na ossowskich polach.

W muzeum jak w pigułce mają się znaleźć wszystkie elementy związane z bitwą 1920 roku. Zobaczymy tam także oryginalne eksponaty, m.in. przedmioty wydobyte podczas archeologicznych wykopalisk i ekshumacji bolszewickiej mogiły na Polakówej Górce.

Tu zaplanowano też punkt informacyjny o wszystkich miejscach związanych z Bitwą Warszawską, pracownie, w których, będzie można organizować lekcje historii oraz sale konferencyjne.

[srodtytul]Ożywić okolicę[/srodtytul]

Organizatorzy planują też odtworzyć linię okopów i reaktywować kolejkę wąskotorową Zielonka – Okuniew, a w samym Wołominie zorganizować ekspozycję pociągów pancernych.