Stworzenie listy mieszkańców Podlasia deportowanych przez Sowietów w latach 1939–1941 będzie możliwe dzięki dokumentom, które pion śledczy IPN otrzymał z Kazachstanu.
Oddziałowa Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w Białymstoku prowadzi śledztwo w sprawie wywózek Polaków na Wschód. Dlatego wystąpiła do kazachskich władz o przekazanie dokumentacji wywiezionych tam osób.
W odpowiedzi IPN otrzymał ponad 2,3 tys. kart kopii dokumentów.
Jak zaznacza prok. Dariusz Olszewski, który prowadzi w tej sprawie śledztwo, są wśród nich spisy nazwisk deportowanych. – To kilkanaście list. Szacuję, że obejmują kilka tysięcy nazwisk – mówi.
Nieliczne materiały dotyczą starszych osób, które zmarły w ośrodkach pomocy. Ciekawsze są te opisujące losy najmłodszych wywiezionych. Jednym z dokumentów są „Wytyczne do rozpatrywania spisów dzieci znajdujących się na terenach ZSRS, podlegających przesiedleniu do Polski". – Chcę poznać mechanizm podejmowania decyzji o tym, które dziecko miało po wojnie możliwość powrotu, a które nie – mówi prok. Olszewski. – Część dzieci trafiała potem do rodzin radzieckich.
