Prace zostaną przeprowadzone na cmentarzu Wilmersdorfer Waldfriedhof w Güterfelde, położonym miedzy Berlinem a Poczdamem. Są tam dwa miejsca pochówku Polaków. Na niewielkim polu spoczywają urny 383 polskich więźniów KL Sachsenhausen zamordowanych w latach 1940-1942 a także w Ośrodku Eutanazji Pirna-Sonnenstein. W południowej części cmentarza zlokalizowana jest zaś sowiecka kwatera wojenna, gdzie znajduje się obelisk z piaskowca, z sierpem i młotem oraz gwiazdą czerwoną na szczycie. Na tablicy umieszczonej na obelisku znajduje się informacja, że spoczywa tam 1389 sowieckich obywateli, którzy w czasie drugiej wojny światowej byli deportowani i zmarli w niewoli lub obozach pracy przymusowej. W tej kwaterze oprócz obywateli Związku Sowieckiego pochowano też 101 Polaków, 4 Jugosłowian, 2 Włochów i jednego Czecha. Zostali oni ekshumowani z cmentarza dla obcokrajowców, położonego na południe od Berlina we wsi Mahlow.
Czytaj więcej
Domagam się tylko wysiłku ze strony demokratycznych Niemiec, by ta garstka, bo tylko 40 tys. wciąż żyjących ludzi, otrzymała dowód elementarnego sz...
Skąd Polacy w sowieckiej kwaterze wojennej
W interpelacji skierowanej do ministerstwa kultury posłowie Tadeusz Woźniak, Michał Woś, Maria Kurowska i Piotr Uruski zwracają uwagę, że w kwaterze sowieckiej „z nieznanych powodów pochowanych jest 101 Polaków, o czym brak jakiejkolwiek wyraźnej wzmianki na terenie cmentarza”. W odpowiedzi na zapytana poselskie wiceminister kultury Andrzej Wyrobiec wskazał, że w ramach Programu Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego „Miejsca Pamięci Narodowej za Granicą” Fundacja Polsko-Niemieckie Pojednanie otrzymała w 2024 roku dofinansowanie na realizację dwuletniego zadania „Stworzenie imiennego upamiętnienia Polaków na grobach robotników przymusowych na cmentarzu Waldfriedhof w Güterfelde”.
Jakie prace przeprowadzi Fundacja Polsko-Niemieckie Pojednanie
Projekt zakłada weryfikację i opracowanie danych 101 Polaków spoczywających w tzw. kwaterze sowieckiej oraz ustawienie ich imiennego upamiętnienia, a także tablicy informacyjnej w języku polskim, niemieckim i angielskim. Podobne działania – zapowiedział Wyrobiec, fundacja przeprowadzi na pobliskiej kwaterze, gdzie złożone są urny z prochami 383 Polaków zamordowanych w KL Sachsenhausen. Zakończenie obu projektów planowane jest na drugą połowę 2025 r.
Czytaj więcej
Kijowskie elity uparły się, żeby nas do siebie zniechęcić, lecz to nie powód, aby działać pod dyktando rzekomych realistów przedstawiających nam ap...
Fundacja Polsko-Niemieckie Pojednanie otrzymała z budżetu państwa na upamiętnienie Polaków pochowanych w kwaterze sowieckiej 273 tys. zł., z kolei na prace w miejscu gdzie są pochowane prochy więźniów KL Sachsenhausen – 311 tys. zł. Projekty te zostaną zrealizowane we współpracy z Konsulatem Generalnym RP w Berlinie i władzami miasta.
W tym roku fundacja przeprowadzi kwerendy i opracuje listę obywateli II Rzeczpospolitej spoczywających na cmentarzu Waldfriedhof w Güterfelde, przygotuje dokumentację rewitalizacji kwatery i uzyska odpowiednie pozwolenia oraz wyłoni wykonawcę nowego upamiętnienia.
Upamiętnienie ofiar katastrofy Cap Arcona i Thielbek
Fundacja prowadzi także rewaloryzację polskich grobów wojennych na Cmentarzu Haffkrug. Na ten projekt otrzymała w tym roku z budżetu państwa 306 tys. zł. Upamiętnieni zostaną obywatele Polski na cmentarzu ofiar katastrofy Cap Arcona i Thielbek w Haffkrug, który jest zlokalizowany w kraju związkowym Schleswig Holstein. Spoczywa tam co najmniej 150-160 osób pochodzących z Polski, których tożsamość została ustalona.
Czytaj więcej
Pion śledczy IPN z Białegostoku prowadzi śledztwo z sprawie zbrodni popełnionej w lipcu 1943 roku w Gródku, gdzie zostali zabici mieszkańcy dwóch wsi.
Oprócz 1128 ofiar z zatopionych 3 maja 1945 r. w Zatoce Lubeckiej statków Cap Arcona, przenoszono w to miejsce zmarłych w latach powojennych. Przedstawiciele fundacji zakładają, że dodatkowo pochowanych jest tam wielu polskich obywateli – byłych więźniów obozów koncentracyjnych, którzy spoczywają na cmentarzu jako nieznani.
We współpracy z Konsulatem Generalnym RP w Hamburgu fundacja odrestauruje polski pomnik, przygotuje i ustawi w jego rejonie imienne upamiętnienie polskich obywateli oraz tablice informacyjne o historii spoczywających tam osób oraz o powojennych losach ich grobów. Odsłonięcie upamiętnienia zaplanowane jest w 2025 r.
