IPN na nowo zbada okoliczności śmierci Jana Samsonowicza

Pion śledczy IPN podejmuje śledztwo w sprawie śmierci działacza opozycji demokratycznej Jana Samsonowicza, który 40 lat temu zmarł w Gdańsku w niejasnych okolicznościach.

Aktualizacja: 30.06.2023 07:31 Publikacja: 29.06.2023 14:12

IPN wznawia śledztwo w sprawie śmierci Jana Samsonowicza

IPN wznawia śledztwo w sprawie śmierci Jana Samsonowicza

Foto: Archiwum IPN

Jak informuje Instytut Pamięci Narodowej decyzja o podjęciu postępowania karnego została poprzedzona analizą wcześniej prowadzonego w tej sprawie śledztwa.

Dlaczego dojdzie do wznowienia śledztwa ws. śmierci Jana Samsonowicza?

- Dostrzeżono dalsze możliwości dowodowe, między innymi po stwierdzeniu, na podstawie materiałów archiwalnych po organach bezpieczeństwa PRL, że Służba Bezpieczeństwa prowadziła wobec Jana Samsonowicza intensywne i „ofensywne” działania. Należy zatem procesowo zweryfikować pojawiające się dane wykluczające wersję o samobójczej śmierci Jana Samsonowicza, a wskazujące na możliwość popełnienia zabójstwa motywowanego politycznie - poinformował rzecznik IPN dr Rafał Leśkiewicz.

Czytaj więcej

Prokurator Jacek Skała: Zdegradowani chcą degradować

Decyzja o wszczęciu postępowania zostanie ogłoszona oficjalnie w piątek w Gdańsku m.in. przez prezesa Instytutu Pamięci Narodowej dr Karola Nawrockiego. Tego samego dnia w południe przy ul. Dickensa 3 w Gdańsku zostanie odsłonięta tablica upamiętniająca Jana Samsonowicza. W uroczystości – jak podaje syn zmarłego Maciej Samsonowicz, ma wziąć udział m.in. prezydent Gdańska Aleksandra Dulkiewicz oraz lider Ruchu Młodej Polski prof. Aleksander Hall.

Czytaj więcej

40. rocznica śmierci Jana Samsonowicza. Doczekać się po latach prawdy

Jan Samsonowicz współpracował z Ruchem Obrony Praw Człowieka i Obywatela (ROPCiO) oraz Wolnymi Związkami Zawodowymi Wybrzeża (WZZ). W 1979 r. był jednym z założycieli Ruchu Młodej Polski (RMP), a potem działaczem NSZZ Solidarność. Wczesnym rankiem 30 czerwca 1983 r. znaleziono go powieszonego przy płocie stadionu klubu SKS Stoczniowiec w Gdańsku. Jego pogrzeb 6 lipca 1983 r. przerodził się w manifestację patriotyczną zwolenników „Solidarności”.

Czytaj więcej

Sprawa lustracyjna Kazimierza Kujdy utknęła w sądzie

Wznowienie śledztwa odbywa się w ramach projektu Archiwum Zbrodni. W poprzednim roku prokuratorzy pionu śledczego Instytutu Pamięci Narodowej zainicjowali 17 postępowań karnych w sprawach niewyjaśnionych zbrodni komunistycznych z lat 80. XX wieku. Wznowili m.in. śledztwa dotyczącego zbrodni lubińskiej, śmierci Piotra Majchrzaka, śmiertelnego pobicia dziennikarza Wojciecha Cieślewicza, pobicia internowanych po wprowadzeniu stanu wojennego w ośrodku odosobnienia w Kwidzynie.

Kim był Jan Samsonowicz

Jan Samsonowicz był poetą. Od 1967 był członkiem i przewodniczący Koła Młodych Związku Literatów Polskich w Gdańsku. W latach 70. XX wieku pracował w kilku gdańskich przedsiębiorstwach, a od 1979-1983 był zatrudniony w Akademii Medycznej w Gdańsku. Jak podaje „Encyklopedia Solidarności” w latach 1971-1980 był uczestnikiem dominikańskiego Duszpasterstwa Akademickiego przy kościele św. Mikołaja w Gdańsku, organizatorem dysput politycznych z udziałem literatów, polityków, działaczy opozycyjnych (uczestniczyli w nich m.in. Aleksander Hall, Wiesław Chrzanowski, Leszek Moczulski, Bogdan Borusewicz, Andrzej Gwiazda, Lech Wałęsa). Od 1977 współpracował z Ruchem Obrony Praw Człowieka i Obywatela. W 1978 współtworzył na Pomorzu Ruch Młodej Polski, był też współpracownikiem Wolnych Związków Zawodowych Wybrzeża. Był autorem ulotek, organizatorem i uczestnikiem akcji ulotkowych w 1980 i 1981 r., w tym m.in. w kasynie MO i SB.

W sierpniu 1980 był delegatem Akademii Medycznej podczas strajku w Stoczni Gdańskiej, członkiem Prezydium MKS, prowadził punkt informacyjny służby zdrowia. Od września 1980 był członkiem „Solidarności”, członkiem Komitetu Założycielskiego, następnie przewodniczącym KZ Akademii Medycznej. Był też współorganizatorem strajku okupacyjnego w Urzędzie Wojewódzkim w Gdańsku o podpisanie porozumienia w sprawie reformy służby zdrowia.

Jan Samsonowicz był poetą. Od 1967 był członkiem i przewodniczący Koła Młodych Związku Literatów Polskich w Gdańsku

13 grudnia 1981 r. został internowany. Osadzono go najpierw w Strzebielinku, potem w Iławie, skąd został zwolniony 16 lipca 1982 r. Po uwolnieniu nadal prowadził działalność podziemną, był współorganizatorem pomocy dla zagrożonych aresztowaniem działaczy konspiry. Od 1982 był nieustannie inwigilowany przez bezpiekę. Komunistyczne władze podały, że popełnił samobójstwo.

Przestępczość
Kto zabił redaktora Wojciecha Cieślewicza? Śledztwo IPN
Historia Polski
Wyklęci, którzy zdradzili resort. Milicjanci i ubecy w powojennej partyzantce
Historia Polski
Dzieje Polskiej Akademii Umiejętności
Historia Polski
„Zakopane artystek” – Helena Modrzejewska, „królowa Tatr”
Historia Polski
Uniwersał Połaniecki – amerykański sen o wolności
Historia Polski
Dzień, w którym Warszawa została stolicą