Naddunajskie równiny w środkowym biegu rzeki pełniły już od czasów starożytnych rolę korytarza łączącego wschód z zachodem Europy, którym ciągnęli niegdyś azjatyccy koczownicy, a później armie europejskich mocarstw. Aby powstrzymać niszczycielskie pochody zagrażające Wiedniowi, winnicom doliny Wachtau w Dolnej Austrii i żyznym polom na Małej Nizinie Naddunajskiej czy Węgierskiej, wzniesiono tu dziesiątki zamków, fortec i potężnie umocnionych opactw, jak Melk czy Klosterneuburg.
[srodtytul]Wiedeń[/srodtytul]
Idące na Turka polskie chorągwie przez dwa dni przedzierały się w stronę habsburskiej stolicy bezdrożami Lasu Wiedeńskiego. Dziś malownicze wzgórza i parowy Wienerwaldu ze szlakami rowerowymi i pieszymi to ulubiony teren niedzielnego wypoczynku wiedeńczyków. Gdy królewscy dragoni osiągnęli skraj lasu, zobaczyli w dole przed sobą odległe o ok. 10 km mury oblężonego miasta z górującą nad nim, spowitą w dymy prochowe, wieżą katedry św. Szczepana, a bliżej, na dzisiejszych willowych przedmieściach Grinzing i Ottakring, niekończące się linie tureckich taborów. Po lewej stronie polskiego szyku, na sąsiadujących ze sobą wzgórzach Kahlenberg i Leopoldsberg, stanęły wojska austriackie i niemieckie. W polskim kościele św. Józefa na Kahlenbergu zgromadzono pamiątki z czasów wielkiej wiktorii.
W ciągu ponad trzech wieków miasto zbliżyło się do dawnego pola bitwy, ale u stóp Kahlenbergu wciąż ciągną się winnice i pola. Dalej widać wspaniałą panoramę austriackiej stolicy – z katedrą, dachami Hofburgu, wieżami starych kościołów, ogromnym diabelskim młynem kręcącym się na Praterze i nowymi drapaczami chmur, jak siedziby agend ONZ na lewym brzegu rzeki. W pogodne dni można też dostrzec daleko na południu alpejskie wierzchołki Semmeringu. Katedra św. Szczepana z liczącą 137 m ażurową wieżą zwaną Steffl, arcydzieło sztuki gotyckiej, słynie m.in. z kamiennej ambony z 1515 r. dłuta Antona Pilgrama z wyrazistymi popiersiami czterech ojców Kościoła – świętych Augustyna, Ambrożego, Grzegorza i Jeremiego. Barokowy ołtarz główny przedstawia ukamienowanie św. Szczepana, a dachówki na dachu świątyni tworzą wizerunek cesarskich orłów. W pałacu Hofburg, zamieszkanym przez Habsburgów przez sześć wieków, zgromadzono bezcenne dzieła sztuki i klejnoty – m.in. liczący blisko 3 tys. karatów szmaragd kolumbijski i koronę cesarską z X w. – oraz relikwie, w tym gwóźdź z krzyża Chrystusa i cierń z jego korony. Apartamenty cesarskie wyróżniają się niezwykłym przepychem, ale i tak ustępują pod tym względem późniejszej siedzibie panujących, liczącemu ponad 2000 pomieszczeń barokowemu pałacowi Schönbrunn.
Za czasów Habsburgów – ich grobowce można odwiedzić w podziemiach kościoła Kapucynów na Neuer Markt – szacowna stolica nad modrym Dunajem zyskała renomę miasta muzyki i operetki, dostojnych muzeów, dworskiego ceremoniału i kawiarni z niezrównaną kawą i kryształowymi lustrami. Dziś to nowoczesne europejskie miasto znane z bogatego życia kulturalnego, awangardowej architektury i rozrywek.
[srodtytul]Melk[/srodtytul]
Warowne opactwo benedyktynów wznosi się nad miastem już od dziewięciu wieków. Przepyszne wnętrza największej tu budowli, barokowego kościoła klasztornego, zdobią niezliczone aniołki i złote dekoracje o fantazyjnych kształtach.
[srodtytul]Klosterneuburg[/srodtytul]
Słynny Verdun Altar, ołtarz w kościele opactwa augustiańskiego z XII w. z 51 emaliowanymi płytkami przedstawiającymi sceny biblijne, to niezrównane dzieło średniowiecznej sztuki emalierskiej. Powstało w 1181 r. w pracowni Mikołaja z Verdun.
[srodtytul]Bratysława[/srodtytul]
Średniowieczna wieża Michalska z okrytym patyną hełmem to najlepsze miejsce, by podziwiać z góry bratysławską Starówkę. Zabytkowe budowle słowackiej stolicy pochodzą głównie z czasów, gdy miasto było (od 1536 r.) siedzibą władców węgierskich, a później urzędów CK monarchii. W XIV-wiecznej katedrze św. Marcina koronowali się węgierscy królowie. Symbolem słowackiej państwowości jest z kolei Bratislavský Hrad, zamek z XV w.
[srodtytul]Párkány (Štúrowo)[/srodtytul]
Największą atrakcją tej przygranicznej miejscowości słowackiej, która była kiedyś strażnicą na rzymskiej limes, jest most przez Dunaj łączący miasteczko z węgierskim Esztergomem. Przerzuconą w 1895 r. przez rzekę monumentalną stalową konstrukcję odbudowano po zniszczeniu podczas II wojny światowej dopiero w ostatnich latach. Znów nosi imię habsburskiej arcyksiężnej Marii Walerii.
[srodtytul]Esztergom (Ostrzyhom)[/srodtytul]
Jedno z najstarszych miast na Węgrzech, miejsce koronacji św. Stefana. Kolebka chrześcijaństwa węgierskiego z największym w kraju kościołem, klasycystyczną bazyliką.
[ramka][srodtytul]Informacje praktyczne[/srodtytul]
[b]Dojazd:[/b]
- samolotem LOT z Warszawy do Wiednia 1082 zł,
- pociągiem w jedną stronę – od 200 zł, z Krakowa
- autobusem w jedną stronę – 116 zł
- samochodem z Warszawy do Wiednia, 701 km, ok. 9 godz., koszt 75 euro, z Warszawy do Párkány (Štúrowo), 714 km, ok. 9 godz. jazdy, koszt 70 euro
[b]Hotele:[/b]
- Kaiserin Elizabeth, Wiedeń – 88 euro
- Austria, Wiedeń – 70 euro
- Fürst Metternich, Wiedeń – 60 euro
- Kolping, Wiedeń – 40 euro
- Orchidea, Štúrowo – 1050 koron słowackich (105 zł)[/ramka]