Nadanie nazwy „tatarski” 1. szwadronowi 13. Pułku Ułanów Wileńskich nastąpiło na podstawie decyzji Ministerstwa Spraw Wojskowych z kwietnia 1936 roku, natomiast rozkaz opublikowany został dwa miesiące później w Dzienniku Rozkazów nr 9. Jedna z popularnych kawaleryjskich żurawiejek głosiła „Pół Tatarów, pół Polanów, to trzynasty pułk ułanów”.

Jednostka ta kontynuować miała wielowiekową tradycję muzułmańskich formacji walczących w służbie Rzeczypospolitej. Jej początki sięgają średniowiecza, kiedy to polityczni uchodźcy ze Złotej Ordy wspierali Polskę i Litwę w zmaganiach z zakonem krzyżackim. Osiedlający się na Litwie Tatarzy zobowiązani byli w zamian za otrzymaną ziemię do służby wojskowej. Rola tatarskiej jazdy wzrastała wraz z coraz większym angażowaniem się Polski i Litwy, a w końcu Rzeczypospolitej Obojga Narodów w konflikty na wschodzie.

Zrazu stosunkowo nieliczne, w drugiej połowie XVII wieku chorągwie tatarskie stanowiły nawet do 20 procent ogółu jazdy. Lekkie chorągwie złożone z wyznawców Mahometa niezrównane były w podjazdach, rozpoznaniu, zdobywaniu „języka”, ale także w walnych bitwach. Broń pozostawała tradycyjna – łuk refleksyjny i szabla, nierzadko także dzida i broń palna. Rynsztunek ochronny stosowali rzadko, niektórzy posiadali kolczugi, misiurki, kałkany.

Nie zabrakło Tatarów u schyłku I Rzeczypospolitej, gdy tworzyli pułki jazdy w armii litewskiej. Walczyli w wojnie 1792 roku i podczas insurekcji kościuszkowskiej. Stanowili wzorzec dla naszych ułanów (słowo „ułan” ma zresztą tatarskie pochodzenie), którzy rozsławili polski oręż podczas wojen napoleońskich. Wówczas także nie zabrakło tatarskich formacji, jeden szwadron wchodził w skład napoleońskiej gwardii. Bracia muzułmanie stawali dzielnie w powstaniach listopadowym i styczniowym. Gdy Polska powstała jak feniks z popiołów po latach niewoli, Tatarzy stanęli w obronie granic swej przybranej ojczyzny.

W 1919 roku powstał słynny Pułk Jazdy Tatarskiej, który poza walecznością wyróżniał się także mundurami. Jako strój wyjściowy, paradny, stosowano specjalnie zaprojektowane kurtki tatarki z serdakami oraz wysokie kołpaki (mundur taki znajduje się w Muzeum Wojska Polskiego). Mimo że zgodnie z regulaminem żołnierzy pułku powinny w polu obowiązywać ułanki i czapki maciejówki, jednostkę cechowała pstrokacizna uniformów. Noszono m.in. czerwone spodnie. Jednostka została rozwiązana w 1920 roku.

Natomiast ułani szwadronu tatarskiego nosili przepisowe mundury Wojska Polskiego, o specyfice jednostki świadczyły tylko pewne elementy – jak zapisano we wspomnianym już Dzienniku Rozkazów: „Oficerowie, podoficerowie i ułani, wchodzący w skład tego szwadronu noszą na proporczykach u kołnierzy kurtek i płaszczy emblemat w kształcie półksiężyca z gwiazdą (…) oficerowie i chorążowie – haftowany nićmi złotemi, oksydowanemi na stare złoto, pozostali podoficerowie i ułani – z żółtego metalu, matowe”.

Oczywiście znalazło to swój wyraz także w żurawiejkach – „Na łbie księżyc, wyżej gwiazda, sławna to tatarska jazda”. W 1937 roku, podczas święta pułkowego, szwadron otrzymał proporzec ufundowany przez społeczność muzułmańską; znalazły się na nim oczywiście półksiężyc i gwiazda. Wówczas także ofiarowano buńczuk, który nawiązywał do znaków bojowych używanych ongiś przez tatarskie chorągwie walczące w służbie Rzeczypospolitej.

Pierwszym dowódcą szwadronu ułanów tatarskich został rtm. Michał Bohdanowicz, natomiast od 25 października 1938 roku dowództwo objął rtm. Aleksander Jeliaszewicz, polski Tatar, absolwent Centrum Wyszkolenia Kawalerii w Grudziądzu. Pozostał na stanowisku do wybuchu wojny w 1939 roku. We wrześniu po raz kolejny polscy Tatarzy okryli się chwałą, walcząc m.in. pod Maciejowicami, gdzie ponieśli olbrzymie straty.