Słowo wstępne przed debatą wygłosi ambasador Republiki Federalnej Niemiec, Miguel Berger. Wydarzeniu towarzyszyć będzie koncert w wykonaniu Oli Błachno Oktet, prezentujący materiał z albumu „Warschauer Strasse”.
To piąte spotkanie z cyklu „Berlin w Warszawie”. Najbliższa debata będzie dotyczyć planowanej w Berlinie instytucji, która ma upamiętniać polskie ofiary II wojny światowej oraz okupacji, a jednocześnie budować przestrzeń dla przyszłego dialogu. „Debata skupi się na napięciu pomiędzy analizą niemieckich dyskusji nad językiem, programem i strukturą placówki, a polskimi oczekiwaniami” – informują organizatorzy.
Czytaj więcej
Członkowie rządu kanclerza Friedricha Merza doskonale zdają sobie sprawę, czego potrzeba walczącej Ukrainie, by mogła zapewnić sobie pokój na własn...
– Uchwałą z 3 grudnia 2025 r. Bundestag wreszcie otworzył drogę i to nie tylko dla pomnika polskich ofiar II wojny światowej, lecz całkiem świadomie również dla utworzenia Domu Polsko-Niemieckiego – mówi Robert Parzer, niemiecki historyk, jeden z uczestników debaty. – Fakt że oba te przedsięwzięcia zostaną teraz zrealizowane w sercu Berlina, jest krokiem od dawna spóźnionym, a zarazem głęboko doniosłym historycznie. To, że konkurs na projekt pomnika zostanie rozstrzygnięty jeszcze w tym roku, stanowi decydujący kamień milowy na tej drodze: polityczna decyzja zaczyna się teraz przekładać na namacalną rzeczywistość. Jednocześnie decyzja dotycząca Domu Polsko-Niemieckiego sięga daleko w przyszłość. Powstaje nie tylko miejsce pamięci, lecz także żywa przestrzeń spotkania, historycznego objaśniania i dialogu – tłumaczy Parzer.
Kim są uczestnicy panelu w Instytucie Pileckiego
W dyskusji weźmie udział dr hab. Paweł Zarychta – profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego, germanista, literaturoznawca, pracownik Instytutu Germanistyki i Nordystyki krakowskiej uczelni. W pracy naukowej zajmuje się badaniami nad spuściznami rękopiśmiennymi, głównie z Kolekcji Varnhagenów, literaturą XIX w., polsko-niemieckimi kontaktami kulturalnymi i społecznymi. Publikuje m.in. w magazynowym wydaniu „Rzeczpospolitej” „Plus Minus”.
Drugim uczestnikiem panelu jest Robert Parzer, który zajmuje się historią zbrodni narodowego socjalizmu w Niemczech i w okupowanej Polsce. Pracował w różnych instytucjach, w tym w Instytucie Historii Współczesnej Monachium-Berlin, Głównym Archiwum Państwowym Hesji w Wiesbaden oraz Fundacji Saksońskich Miejsc Pamięci. Od marca 2023 r. jest pracownikiem naukowym w Fundacji Pomnik Zamordowanych Żydów Europy w Berlinie. Opublikował różne prace dotyczące nazistowskich zbrodni „eutanazji”, dezercji w czasie II wojny światowej oraz aspektów kultury pamięci w przestrzeniach wirtualnych.
Spotkanie poprowadzi kuratorka cyklu dr Aleksandra Burdziej, germanistka i literaturoznawczyni związana z Uniwersytetem Mikołaja Kopernika w Toruniu.
Czytaj więcej
Niemcy w Hamburgu odbierali dzieci polskim pracownicom przymusowym. Oddzielone od matek maluchy głodzili, ale też mordowali topiąc. Więzione kobiet...
Koncert Oli Błachno Oktet po debacie
Po zakończeniu debaty o godz. 20 odbędzie się koncert Oli Błachno Oktet pod tytułem „Warschauer Strasse”. Ola Błachno jest wokalistką jazzową, kompozytorką i skrzypaczką. Zespół w składzie rozbudowanym do oktetu zaprezentuje materiał z albumu wydanego przez Polskie Radio S.A.
– Dla mnie osobiście jest to muzyczna opowieść ku własnej, osobistej wolności człowieka, a motyw podróży pociągiem, który przewija się przez tę muzykę jest głównym synonimem ludzkiej wolności – tłumaczy Ola Błachno.
Dodaje, że marzyła, aby móc wykonać tę muzykę w ramach inicjatywy, która łączy dwie europejskie stolice Warszawę i Berlin. – Będę opowiadała o wybranych miejscach – stacjach warszawskiego i berlińskiego metra oraz kolei. Są to stacje symboliczne – takie, które według mnie są nośnikiem pewnych symboli czy też historii. Podczas koncertu będziemy muzycznie przemieszczać się od pierwszego utworu „Hauptbahnhof” do końcowej stacji „Warszawa Centralna”. A co pomiędzy? Ludzkie historie, refleksje, wspomnienia osadzone w podróży, która składa się muzycznie z 9 stacji – opisuje artystka.
Cykl „Berlin w Warszawie”
Instytut Pileckiego organizuje w 2026 r. cykl spotkań pod nazwą „Berlin w Warszawie”. Celem przedsięwzięcia jest wprowadzenie do polskiej przestrzeni dyskusyjnej aktualnych debat publicznych z Niemiec związanych z pamięcią, historią i polityką. Spotkania odbywają się raz w miesiącu, w warszawskiej siedzibie Instytutu, przy ulicy Siennej 82.
Wśród zaproszonych gości są m.in. eksperci, publicyści i naukowcy niemieccy. Wstęp na wydarzenia jest bezpłatny.
Na debatę oraz koncert, który jest otwarty dla publiczności, obowiązują zapisy na stronie internetowej Instytutu Pileckiego. Liczba miejsc na koncert jest ograniczona.
Patronat medialny: „Rzeczpospolita” oraz rp.pl.
Berlin w Warszawie
Harmonogram kolejnych spotkań
23 lipca - Długi cień II wojny światowej – pokaz filmu i dyskusja.
6 sierpnia - CASE STUDY: Sprawa Reinefartha: Wola 1944 i bezkarność w RFN.
24 września - Powstanie Warszawskie i niemiecka pamięć o okupacji: dlaczego terror w Polsce bywa w Niemczech „nieobecny”?
9 października „Das Versagen”: Niemcy, Rosja i cena złudzeń.
