Białoruskie Radio Racyja opublikowało szokujące zdjęcia z Zyburtowszczyzny (biał. Żybartouszczyna), znajdującej się w okolicy Lidy w obwodzie grodzieńskim na Białorusi. Znajduje się tam dworek należący w przeszłości do stryja znanego polskiego geologa i bohatera narodowego Chile Ignacego Domeyki. To tam Domeyko spędził swoje dzieciństwo.
Domeyko był przyjacielem Adama Mickiewicza (jest pierwowzorem Żegoty z III części "Dziadów") i członkiem zlikwidowanego przez władze carskie Towarzystwa Filomatów, działającego przy Uniwersytecie Wileńskim w latach 1817-1821. Po upadku powstania listopadowego wyemigrował do Ameryki Południowej. Większość życia spędził w Chile, gdzie dokonał ważnych dla tego kraju odkryć geologicznych. Był wieloletnim rektorem Universidad de Chile.
"Tu w latach 1884-1888 mieszkał znany na całym świecie uczony, bohater narodowy Chile Ignacy Domeyko" – głosi napis na niszczejącym budynku prawie 200-letniej siedziby Domeyków w Zyburtowszczyznie. Chodzi prawdopodobnie o okres, kiedy po długim pobycie w Ameryce Południowej, geolog wrócił na Litwę (potem znów wyjechał do Chile). Na jednym z kamieni fundamentu można przeczytać inny napis: „1819. R Ignacy DOMEYKO". To w właśnie w 1819 roku Domeyko został przyjęty do Towarzystwa Filomatów, którego założycielem był m.in. Adam Mickiewicz.
Radio Racyja podaje, że przez wiele lat zarówno lokalne tak i obwodowe władze zaniedbały stan siedziby Domeyków, która nie została wpisana na listę chronionych przez państwo zabytków. Lokalni historycy alarmują, że na Białorusi w podobnym stanie znajdują się dziesiątki, a może nawet setki zabytków.
- O istnieniu wielu niszczejących historycznych obiektów władze wcale nie wiedzą. Wszystko dlatego, że od ponad dwudziestu lat rządzą tu ludzie, którzy nie znają się i nie interesują się historią – mówi „Rzeczpospolitej" znany białoruski historyk Ihar Melnikau.
