Ofertę zakupu kolekcji złożyła zarządowi szwajcarskiej Fundacji Libertas, która jest właścicielem zbioru z Raperswilu, internetowa galeria Blue.Gallery. Jej właścicielem jest Mikołaj Świtalski, syn znanego wielkopolskiego biznesmena.
– Muzeum Polskie w Raperswilu jest żywym świadectwem przetrwania polskiej kultury na emigracji. Chcemy, aby te zbiory przetrwały w polskich domach, jeśli nie będzie możliwości kontynuacji muzeum w XIII-wiecznym zamku w szwajcarskim Raperswilu. Jako komercyjna galeria sztuki jesteśmy zainteresowani tak wyjątkowymi zbiorami – wyjaśnia „Rz" Mikołaj Świtalski. Dodaje, że galeria chce nabyć całą kolekcję.
Czytaj więcej
Fundacja Rodziny Blochów z USA przekazała do Muzeum w Łańcucie starodruki, które pochodzą z biblioteki Potockich. Pod koniec wojny zostały one wywi...
Pytany, czy znana jest jej wartość, stwierdził: – Aby oszacować wartość całej, kompletnej kolekcji raperswilskiej, zaproponowaliśmy bezzwłoczne powołanie komisji biegłych rzeczoznawców ds. potwierdzenia pełnej inwentaryzacji i dokonania precyzyjnej wyceny całości zbiorów.
Zdecyduje zarząd
Fakt złożenia oferty potwierdził nam prezydent fundacji Piotr Mojski. – Oferta ta zostanie rozpatrzona na najbliższym zebraniu zarządu Fundacji Libertas, które odbędzie się w pierwszym kwartale 2022 r. Dalsze kroki podejmiemy po podjęciu wiążącej decyzji – powiedział nam.
Zarząd musi się kierować tym, że muzeum będzie czynne do końca tego roku, a do końca czerwca 2022 r. musi się wyprowadzić z zamku. Dzisiaj nie ma pewności, gdzie zostaną przeniesione eksponaty. Ich wartość jest szacowana na 20–25 mln franków. Wyprowadzka jest związana z tym, że gmina Raperswil-Jona przystępuje do remontu zamku. Po jego zakończeniu polska ekspozycja zostanie drastycznie ograniczona.
Tylko obietnice
Czy sprzedaż kolekcji jest możliwa? – Dzisiaj nie, statut fundacji nie przewiduje sprzedaży i wywiezienia ze Szwajcarii – słyszymy od jednego z rozmówców. Tyle że po przyjęciu oferty zarząd może zmienić statut i wtedy kolekcja może zostać sprzedana. Taką decyzję musiałby zatwierdzić szwajcarski urząd zajmujący się kontrolą fundacji. Jednak nawet gdyby tak się stało, problematyczna byłaby sprzedaż niektórych zabytków przekazanych przez darczyńców z zastrzeżeniem, że nie będą one sprzedawane. Wymagałoby to decyzji sądu.
Czytaj więcej
Bliscy ofiar zbrodni niemieckich otrzymali pamiątek po byłych więźniach obozów koncentracyjnych. W Białymstoku otworzona została wystawa "#StolenMe...
Piotr Mojski zapewnia „Rz", że na razie nie ma zagrożenia dla kolekcji. Nie wiadomo jednak, co stanie się w przyszłości.
O trudnej sytuacji muzeum wielokrotnie pisaliśmy w „Rz". Temat ten poruszali w czasie wizyt w Szwajcarii prezydent Andrzej Duda i wicepremier Piotr Gliński. Urzędnicy tłumaczyli, że „w warunkach zdecentralizowanego ustroju Konfederacji Szwajcarskiej wola polityków szczebla centralnego nie zawsze przekłada się na działania szczebla kantonalnego, a nawet gminnego".
Gdy pytaliśmy o losy tej placówki, zbywali nas stwierdzeniem, że „sprawa muzeum jest przedmiotem ich zainteresowania".
Poza deklaracjami nic z tego nie wynikało. Z naszych informacji wynika, że resort kultury nie złożył oferty zakupu kolekcji, nie zapadły też decyzje, aby rząd lub inne instytucje kupiły w Szwajcarii budynek dla muzeum.
Wyjątkowa Kolekcja
Muzeum Polskie w Rapperswilu jest obecne, z przerwami, od ponad 150 lat. Placówka została założona przez hr. Władysława Broela-Platera. Kolekcja liczy ok. 8 tys. zabytków. Większość pochodzi z darowizn. W zbiorach jest 700 obrazów, m.in. Józefa Brandta, Józefa Chełmońskiego, Leona Wyczółkowskiego, Juliana Fałata, Teodora Axentowicza, Olgi Boznańskiej. Są kolekcje: miniatur dzikowskich, rzeźb, militariów, numizmatów i orderów, porcelany z Miśni, zegarków kieszonkowych. 201 pozycji liczy kolekcja starych druków, najcenniejsze są „Selenographia" Jana Heweliusza i Mikołaja Kopernika „O obrotach sfer niebieskich". Są też pamiątki wielkich Polaków – nieme pianino Ignacego J. Paderewskiego, odlew maski pośmiertnej i dłoni Fryderyka Chopina, zestaw przyrządów Marii Curie-Skłodowskiej.
