Reklama

Getto warszawskie

Utworzenie getta w Warszawie planowano już jesienią 1939 r. W kwietniu 1940 zaczęto wznosić pierwsze mury wokół północnej, zamieszkanej głównie przez Żydów, części miasta, którą Niemcy uznali za „izolowany teren epidemiczny”.

Publikacja: 08.09.2008 15:32

Getto warszawskie

Foto: ŻIH

2 października 1940 r. zgodnie z zarządzeniem gubernatora dystryktu warszawskiego Ludwiga Fischera przystąpiono do tworzenia getta w Warszawie.

Jesienią 1940 r. ulice Warszawy stały się widownią prawdziwej wędrówki ludów. Do „żydowskiej dzielnicy mieszkaniowej” przesiedlono 138 tys. Żydów z innych części miasta. Polacy (113 tys.), którzy musieli zwolnić swoje mieszkania dla osadzonych w dzielnicy zamkniętej, zostali przesiedleni poza jej obręb i stała się ona największym gettem w okupowanej przez Niemców Europie. Skupiono tu na powierzchni mieszkalnej 307 ha (około 4 km kw. powierzchni całkowitej, włączając ulice, chodniki i skwery) około 400 tys. Żydów. Latem 1941 r., w momencie największego zagęszczenia ludności w dzielnicy zamkniętej, liczyła ona 460 tys. mieszkańców (według danych niemieckich nawet 490 tys.).

20 stycznia 1942 r. na konferencji w Wannsee (dzielnica Berlina) zostaje przyjęty plan Endlösung der Judenfrage (ostatecznego rozwiązania kwestii żydowskiej, czyli zagłady Żydów w Europie). Pierwszy obóz powstał w Chełmnie nad Nerem i działał do 7 grudnia. Wiosną ukończono budowę dwóch dalszych – w Bełżcu (w marcu zaczęto tu m.in. deportować Żydów lubelskich) i w Sobiborze. W lipcu zaczął działać obóz w Treblince

16 listopada 1940 r. getto warszawskie zostało odcięte od reszty miasta. Otoczono je murem trzymetrowej wysokości podwyższonym jeszcze o metr ogrodzeniem z drutu kolczastego. Do budowy muru wokół getta i pokrycia kosztów jego budowy Niemcy zobowiązali żydowską gminę wyznaniową.Dostępu do getta strzegły z zewnątrz posterunki niemieckiej policji (Schutzpolizei) oraz Policji Polskiej, nazywanej od koloru munduru granatową, od wewnątrz zaś – powołana z polecenia gestapo Żydowska Służba Porządkowa, potocznie zwana policją żydowską.

„1. Na podstawie rozporządzenia o ograniczeniach pobytu w Generalnym Gubernatorstwie z 13 września 1940 r. (Dz. Rozp. G. G. I, str. 288) tworzy się w Warszawie dzielnicę żydowską, w której mają zamieszkać Żydzi mieszkający w Warszawie lub przesiedlający się do niej. [...]

Reklama
Reklama

2. Polacy zamieszkujący w dzielnicy żydowskiej mają przenieść się do 31 X 1940 r. do innych części miasta. [...] Polakom nie wolno się osiedlać w dzielnicy niemieckiej.

3. Żydzi mieszkający poza dzielnicą żydowską mają przesiedlić się do dzielnicy żydowskiej do 31 X 1940 r. Wolno im zabrać ze sobą tylko pakunek uchodźczy i pościel. Przydziału mieszkań dokonuje starszy Rady Żydowskiej”.

Historia
Agentka, której ufał Canaris. Niezwykła historia Haliny Szymańskiej
Historia
Skafandry, które zmieniły świat. Nowy skarb trafił do polskiego muzeum
Historia
Ministerstwo kultury nie chce kolejnego muzeum o zbrodni pomorskiej
Historia
Artefakty z Auschwitz znów na aukcji w Niemczech. Polski rząd tym razem nie reaguje
Historia
Julia Boyd: Po wojnie nikt nie zapytał Niemców: „Co wyście sobie myśleli?”
Reklama
Reklama
REKLAMA: automatycznie wyświetlimy artykuł za 15 sekund.
Reklama
Reklama