[srodtytul]Na świecie [/srodtytul]
W 1859 roku rozpoczęto budowę Kanału Sueskiego łączącego Atlantyk przez Morze Śródziemne z Oceanem Indyjskim przez Morze Czerwone. Oddanie kanału o długości 161 km i głębokości 15 m nastąpiło dziesięć lat później. Uprościło to żeglugę morską w skali światowej, a także przyczyniło się do rozwoju europejskiego kolonializmu. Budowę nadzorował Francuz Ferdinand de Lesseps, ale największe korzyści rychło zaczęli czerpać Anglicy.
[srodtytul]W Europie [/srodtytul]
22 września 1862 roku urząd premiera i ministra spraw zagranicznych Prus objął Otto von Bismarck. Ten prawnik z wykształcenia postawił sobie za cel zjednoczenie Niemiec pod egidą Prus.
W dziesięć lat dopiął swego: po zwycięskiej wojnie z Austrią w 1866 roku obalił jej hegemonię w Niemczech i utworzył propruski Związek Północnoniemiecki. Natomiast w 1870 roku sprowokował wojnę z Francją, która zakończyła się błyskotliwym zwycięstwem Prus i umożliwiła utworzenie Cesarstwa Niemieckiego.
