Dwudniową uroczystość rozpocznie Dzień Obywatelski, którego przewodnikami będą ludzie „Solidarności" tworzący historię tego miejsca. Następny Dzień Jubileuszowy z udziałem prezydenta Bronisława Komorowskiego przypadnie w 34. rocznicę podpisania Porozumień Sierpniowych.

W poniedziałek 18 sierpnia gościem ECS była Małgorzata Omilanowska, minister kultury i dziedzictwa narodowego. Resort finansuje wystawę przygotowywaną na otwarcie.

– Centrum powstaje w bardzo dobrym momencie – mówiła Małgorzata Omilanowska na konferencji prasowej. – Mamy już dystans historyczny do wydarzeń sprzed 25 lat i zdolność ich podsumowania, a jednocześnie żyją wśród nas ludzie, którzy doskonale je pamiętają i mogą współuczestniczyć w tworzeniu tej wystawy.

Multimedialna ekspozycja na dwóch kondygnacjach zajmuje 3 tys. mkw. i obrazuje historię „Solidarności" oraz ruchów opozycyjnych, które doprowadziły do przemian demokratycznych po upadku komunizmu. Jej narracja rozpoczyna się od „Narodzin Solidarności" podczas strajków w sierpniu 1980 r. Wśród eksponatów znajdzie się m.in. suwnica, na której pracowała Anna Walentynowicz, i oryginalna podziemna drukarnia. A opowieść dopełnią filmowe dokumenty.

Następna sala „Siła bezsilnych" przywołuje realia peerelowskie z pustymi sklepami i pokazuje wydarzenia Grudnia '70. Z kolei część „Solidarność i nadzieja" to opowieść o 16 miesiącach legalnej działalności związku. Sala im. Jana Pawła II mówi o wizytach Ojca Świętego w ojczyźnie. Atmosferę stanu wojennego odtwarza część „Wojna ze społeczeństwem". Ekspozycję kończy sala „Triumf wolności" z ogromnym plakatem wyborczym z  4 czerwca 1989 r. z szeryfem i portretem Tadeusza Mazowieckiego, pierwszego premiera wolnej Polski.

Konsultantami naukowymi stałej wystawy są prof. Wojciech Polak, Andrzej Friszke i Aleksander Hall.

– W bardzo krótkim czasie  udało nam się stworzyć  jedną z najlepszych wystaw najnowszej historii Polski i Europy – mówi Basil Kerski, dyrektor ECS. – To jest wystawa, która dziś nabiera nowych aktualnych znaczeń. Mówi nie tylko o „Solidarności", ale i o drodze do zwycięstwa w 1989 roku. Jej narracja kończy się na ustanowieniu nowego ładu europejskiego, który powstał latach 1989–1991. Pokazujemy, że była to wieloletnia walka narodów i ruchów demokratycznych o niepodległość poszczególnych państw.

Budynek  ECS zaprojektowała gdańska pracownia Fort, która wygrała międzynarodowy konkurs. Jego bryła nawiązuje do industrialnego charakteru stoczni i kojarzy się ze statkiem w budowie. Ściany mają rdzawy, „skorodowany" kolor. Dynamizmu dodaje budynkowi pęknięcie północnej elewacji i nachylenie wschodnich ścian w kierunku kanału stoczniowego prowadzącego do morza, czyli tzw. Drogi do Wolności, która będzie następnym etapem realizacji.

Budowę obiektu  rozpoczęto jesienią 2010 r. Powierzchnia użytkowa ECS to niemal 26 tys. mkw. Będzie w nim nie tylko wystawa stała, ale i miejsce na wystawy czasowe, archiwum, biblioteka, mediateka, ośrodek badawczo-naukowy, miejsce zbiórki pamiątek, sala wielofunkcyjna dla 430 słuchaczy, multimedialna ekspozycja dla dzieci pod nazwą „Wydział zabaw". Koszt budowy obiektu to 229 mln zł, z czego 113 mln zł przekazała UE, pozostała część pochodzi z budżetu Gdańska.