Dokument ten podważa stanowisko Watykanu, że papież nie był w stanie zweryfikować doniesień dyplomatycznych o nazistowskich okrucieństwach, aby je potępić.
Dokumenty z archiwów watykańskich, opublikowane w weekend we włoskim dzienniku "Corriere della Sera", prawdopodobnie jeszcze bardziej podsycą debatę na temat Piusa i jego braku reakcji na działania Niemiec.
Historycy od dawna są podzieleni co do dokonań Piusa. Jego zwolennicy twierdzą, że używał cichej dyplomacji, aby ratować życie Żydów, podczas gdy krytycy twierdzą, że milczał, gdy Europę opanował Holokaust.
Włoscy dziennikarze przedstawili list z 14 grudnia 1942 roku od niemieckiego księdza jezuity do sekretarza Piusa. Materiały te pochodzą z książki badacza i archiwisty watykańskiego, Giovanniego Coco.
W liście do Watykanu informowano o masowym wysyłaniu ludzi do komór gazowych
Autor książki, która wkrótce trafi do sprzedaży, powiedział "Corriere della Sera", że list jest istotny, ponieważ zawiera szczegółowe informacje na temat nazistowskiej eksterminacji Polaków i Żydów. Głowę Kościoła informował o tym niemiecki jezuita, który był częścią katolickiego ruchu oporu.
List księdza Lothara Koeniga do sekretarza Piusa, niemieckiego jezuity ks. Roberta Leibera, datowany jest na 14 grudnia 1942 roku. Autor zwraca się do Leibera jako do "drogiego przyjaciela" i informuje, że naziści zabijali każdego dnia do 6000 Żydów i Polaków z Rawy Ruskiej, miasta w przedwojennej Polsce, które dziś znajduje się na Ukrainie. Ofiary transportowano do obozu zagłady w Bełżcu.
W obozie zginęło w czasie wojny około pół miliona osób. W dniach 7-11 grudnia w Rawie Ruskiej zlikwidowano getto żydowskie. Na miejscu rozstrzelano od 3 do 5 tys. osób, a kolejnych kilka tysięcy wysłano do obozu.
Czytaj więcej
Niektórzy nazywają go „papieżem Hitlera”, ponieważ nigdy oficjalnie nie potępił wodza III Rzeszy. Wypominają mu, że nie napisał żadnej encykliki, n...
Data listu Koeniga jest znacząca, ponieważ sugeruje, że korespondencja od zaufanego kolegi jezuity dotarła do biura Piusa kilka dni po likwidacji getta i po tym, jak Pius otrzymał wiele not dyplomatycznych i wizyt od różnych wysłanników obcych rządów z doniesieniami, że do tej pory w Polsce zabito do miliona Żydów.
Chociaż nie ma pewności, że Pius widział list, Leiber był jego głównym doradcą i służył papieżowi, gdy był ambasadorem Watykanu w Niemczech w latach dwudziestych XX wieku.
Według "The Pope at War" autorstwa nagrodzonego Pulitzerem antropologa Davida Kertzera, watykański Sekretarz Stanu, Monsignor Domenico Tardini, powiedział brytyjskiemu wysłannikowi w Watykanie w połowie grudnia, że papież nie może wypowiadać się na temat nazistowskich zbrodni, ponieważ Watykan nie był w stanie zweryfikować otrzymywanych informacji.
- Znaczenie tego dokumentu wynika z tego faktu, że w sprawie Holokaustu istnieje teraz pewność, że Pius XII otrzymywał od niemieckiego kościoła katolickiego dokładne i szczegółowe wiadomości o popełnianych zbrodniach - powiedział Coco.
Dodał, że Koenig nalegał również, aby Watykan nie upubliczniała tego, co ujawnił, ponieważ obawiał się o własne życie i życie źródeł ruchu oporu, które dostarczyły informacje wywiadowcze.
