Powstanie Warszawskie. Nauczyliśmy się tym mitem żyć

200 tysięcy ofiar wśród ludności cywilnej, do 20 tysięcy zabitych powstańców, 85 proc. zniszczonej zabudowy lewobrzeżnej Warszawy, wygnane półmilionowe miasto przed tym jak systematycznie palono i burzono jego substancję; to suche liczby, które, gdyby posłużyć się tylko nimi, o Powstaniu Warszawskim mówią niewiele albo prawie nic. I kierują naszą perspektywę rozumienia jego fenomenu wyłącznie w stronę logiki straty. Tak, takie myślenie też jest uzasadnione. Doskonale pasują do niego stereotypy o nieodpowiedzialnych dowódcach, heroicznej, ale pochopnej młodzieży, gorących głowach i absurdalnych decyzjach, by z garścią stenów rwać się do walki z uzbrojonymi w broń pancerną i lotnictwo Niemcami. Wtedy – w takim myśleniu – zryw trzeba uznać za niewybaczalną stratę, a może nawet zawinioną – bądź nie – zbrodnię na narodzie polskim. Czy w istocie taki punkt widzenia musi wygrać?