Książę Andrzej Lubomirski wróci do Przeworska

20 stycznia w Przeworsku na Podkarpaciu będzie miał miejsce pogrzeb państwowy księcia Andrzeja Lubomirskiego, który zmarł w Brazylii ponad 70 lat temu.

Publikacja: 17.01.2024 14:16

Książę Andrzej Lubomirski

Książę Andrzej Lubomirski

Foto: Wikipedia

Dzień wcześniej 19 stycznia w godz. 10-15 w kaplicy domowej Pałacu Lubomirskich w Przeworsku, będzie wystawiona trumna ze szczątkami Andrzeja Lubomirskiego. Ponadto na parterze pałacu w holu zostanie umieszczona księga kondolencyjna.

Sobotnie uroczystości pogrzebowe rozpoczną się o godz. 11 nabożeństwem w Kaplicy Domowej Pałacu Lubomirskich w Przeworsku skąd kondukt pogrzebowy uda się do Bazyliki Kolegiackiej pw. Ducha Świętego w Przeworsku. W południe odprawiona zostanie msza święta, której będzie przewodził abp. Adam Szala Metropolity Przemyskiego, około godziny 13.30 nastąpi złożenie trumny w Krypcie Rodowej Lubomirskich w Kaplicy Bożego Grobu. Odsłonięte zostaną także tablice epitafijne Henryka Lubomirskiego i Andrzeja Lubomirskiego.

Lokalna inicjatywa sprowadzenia szczątków księcia

Inicjatywa sprowadzenia szczątków księcia ordynata z zagranicy wypłynęła ze strony Regionalnego Towarzystwa Naukowego. - Andrzej Lubomirski to znany działacz gospodarczy, społeczny, kulturalny, człowiek religijny. Był znaną postacią w swoim środowisku. Choć warto pamiętać, że odgrywał znaczącą rolę nie tylko w powiecie przeworskim, ale również w kraju. Bronił naszego dziedzictwa kulturowego. Niestety, z tak wspaniałego działacza, został tylko uchodźca, który wylądował w Brazylii i tam zmarł – przypominał postać Lubomirskiego, starosta przeworski Bogusław Urban, w trakcie inauguracyjnego posiedzenia Komitetu Honorowego. - Sprowadzenie jego zwłok jest naszą powinnością historyczno-społeczną, takim dobrym zwyczajem. Przecież mieszkańcy powiatu przeworskiego korzystają z Zespołu Pałacowo-Parkowego, z kolei wąskotorowej, a to wszystko jest dziełem Lubomirskiego. Jego zasługi dla powiatu są nie do przecenienia – zaznaczył starosta.

Czytaj więcej

Gniazda rodu Lubomirskich

Kim był książę Andrzej Lubomirski?

Andrzej Lubomirski herbu Szreniawa urodził się 22 lipca 1862 r. w Przeworsku jako syn Jerzego Henryka Lubomirskiego i Cecylii z Zamoyskich. Po ojcu odziedziczył ordynację przeworską, po matce Korczynę.

Funkcję ordynata przeworskiego pełnił od chwili osiągnięcia pełnoletniości w 1882 r. Z jego inicjatywy powstało w Przeworsku Galicyjskie Akcyjne Towarzystwo Przemysłu Cukrowniczego. W mieście tym założył m.in. gorzelnię, fabrykę likierów i wódek, mleczarnię, wytwórnię serów, cegielnie, młyny parowe, tartaki i stolarnie. Jego ordynacja utrzymywała się m.in. z upraw rolnych. W skład gospodarstwa wchodziła też hodowla rasowych koni, bydła i drobiu oraz stawy rybne.

Kurator Zakładu Ossolineum

Na Uniwersytecie Karola w Pradze uzyskał doktorat z prawa. Był kuratorem literackim Ossolineum, którym zarządzał od 1882 do końca okresu zaborów i całe dwudziestolecie międzywojenne. Powiększył zbiory Zakładu, rozbudował dział wydawniczy i drukarnię, remontował budynki i tworzył jego filie. W 1892 r. ufundował Stypendium Ossolineum im. A. Małeckiego. W czasie II wojny światowej nieoficjalnie pełnił tę funkcję nadal. W 1943 powołał na stanowisko dyrektora Zakładu kustosza prof. Mieczysława Gębarowicza.

Inicjatywa sprowadzenia szczątków księcia ordynata z zagranicy wypłynęła ze strony Regionalnego Towarzystwa Naukowego

Od 1896 r. był członkiem Towarzystwa Przyjaciół Sztuk Pięknych we Lwowie, a od 1897 r. był prezesem Galicyjskiego Towarzystwa Muzycznego, a następnie konserwatorem zabytków historycznych i sztuki w Galicji Zachodniej.

Poseł w sejmie austriackim i polskim

Od 1887 r. zasiadał w austriackiej Izbie Panów jako dziedziczny członek, a od 1898 r. był posłem Galicyjskiego Sejmu Krajowego. Z kolei w latach 1907-1918 był posłem do austriackiej Rady Państwa.

Był jednym z przywódców konserwatystów galicyjskich. Należał do Stronnictwa Prawicy Narodowej. W czasie I wojny światowej należał do Sekcji Wschodniej Naczelnego Komitetu Narodowego, w 1915 r. został wybrany do Komitetu Opieki nad Internowanymi Polakami z Królestwa Polskiego. Brał udział w konferencji pokojowej w Paryżu jako ekspert do spraw gospodarczych. W latach 1930-35 był posłem na Sejm wybranym z listy BBWR.

W czasie II wojny światowej przebywał w Przeworsku i Lwowie. W 1944 r. po przeprowadzeniu reformy rolnej ordynacja przeworska została zlikwidowana. Lubomirski wyemigrował wtedy do Brazylii, gdzie zmarł 29 listopada 1953 r.

Archiwum
Arystokraci powoli odzyskują zabrane majątki
Kraj
Dlaczego hrabia Sobański wybudował teraz kościół w Guzowie
Historia
Śledczy bada zbrodnię wojenną Wehrmachtu w Łaskarzewie
Historia
Niemcy oddają depozyty więźniów zatrzymanych w czasie powstania warszawskiego
Historia
Kto mordował Żydów w miejscowości Tuczyn